ΟΙ 4 ΜΑΣΚΕΣ (μια άλλη κριτική ανάγνωση, στην εποχή του κορονοϊού, του βιβλίου του R. Trivers “Η μωρία των ανοήτων”, Εκδόσεις Κάτοπτρο)

Του Χάρη Ναξάκη* 

Στις 16 Ιουλίου του 1918, ρακένδυτος και με μόνη συντροφιά μια ταμπακιέρα με καπνό, ο παππούς μου ο Αντωνάκης, μικροκαμωμένος, εξ ου και το υποκοριστικό, αλλά γενναίος, επιστρέφει με μια...

Πανεπιστήμια-ΤΕΙ: Πατρίκιοι και Πληβείοι; Γράφει ο Χάρης Ναξάκης*

Οι Πληβείοι, τα ΚΑΤΕΕ, δημιουργήθηκαν την δεκαετία του 1970 για να εκπαιδεύσουν επαγγελματίες με εφαρμοσμένες τεχνικές γνώσεις, δηλαδή φτηνό εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό. Από την συγκρότησή τους η σχέση με τους αποφοίτους των Πανεπιστημίων ήταν σχέση εξουσιαστών-εξουσιαζόμενων, Πατρικίων και Πληβείων. Το γεγονός αυτό ήταν εύκολα αντιληπτό δια γυμνού οφθαλμού και....

ΤΙΤΛΟΙ ΤΕΛΟΥΣ ΓΙΑ ΤΟ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ; Του Χάρη Ναξάκη*

Ο δρόμος που έχει διανυθεί από τότε που λειτούργησαν τα ΚΑΤΕ (1973), μετεξελίχθηκαν το 1977 σε ΚΑΤΕΕ (Κέντρα Ανωτέρας Τεχνικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης), για να πάρουν το 1983 τη μορφή των Τεχνολογικών Ιδρυμάτων (ΤΕΙ) είναι μακρύς και έφτασε στο τέλος του. Η πρόθεση της πολιτείας ήταν, τη δεκαετία του 1970, να δημιουργήσει ένα....

Η καταγωγή της ιεραρχίας και των ταξικών κοινωνιών - Γράφει ο Ναξάκης Χάρης*

Στην Οικολογία της Ελευθερίας( εκδόσεις Αντιγόνη, 2016), το σημαντικότερο έργο του μεγάλου Αμερικανού στοχαστή Μάρεϊ Μπούκτσιν, ο οποίος συνέβαλλε τα μέγιστα στην θεμελίωση της κοινωνικής και πολιτικής οικολογίας, ο συγγραφέας επιδιώκει να ερμηνεύσει την ανάδυση της ιεραρχίας που αποτελεί δομικό χαρακτηριστικό των ανθρώπινων κοινωνιών και να σκιαγραφήσει τις προϋποθέσεις διάλυσης της. Για τον Μπούκτσιν η τάση του ανθρώπου να κυριαρχεί πάνω στη φύση είναι επακόλουθο της τάσης του να κυριαρχεί πάνω στον άνθρωπο. Το μεγάλο μυστήριο όμως είναι...

Με τον Μαρξ ή πέρα από τον Μαρξ; Γράφει ο Χάρης Ναξάκης*

Με τον Μαρξ ή πέρα από τον Μαρξ ;

Ο Terry Eagleton, ένας πνευματώδης στοχαστής, μέσω 10 ερωτοαπαντήσεων, που αφορούν τις κριτικές που έχουν διαχρονικά ασκηθεί στην σκέψη του Μαρξ, επιχειρεί να δείξει ότι ο μαρξισμός όχι μόνο δεν είναι νεκρός αλλά συνεχίζει να αποτελεί το πιο αποτελεσματικό εργαλείο για να οραματιστούμε ένα...

ΜΙΑ ΟΦΕΙΛΟΜΕΝΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ....

«Θεός και Κεφάλαιο». Κριτική της Κριτικής*

Γράφει ο Κώστας Λάμπος

*Απάντηση στο σχόλιο του Χάρη Ναξάκη με τίτλο: Άθεοι θεοσεβούμενοι. Ριζοσπαστικές Αναγνώσεις Εξουσιαστικές Ιδεολογίες, στην ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ της 28.11.2016, στην οποία έχει σταλεί, χωρίς ωστόσο να έχει ακόμα δημοσιευτεί.

Θα ήθελα αφού ευχαριστήσω τον Χάρη Ναξάκη για την καλοσύνη του να κρίνει το τελευταίο βιβλίο μου ‘Θεός και Κεφάλαιο. Δοκίμιο για τη σχέση μεταξύ θρησκείας και εξουσίας’, να του ζητήσω...

Ξύστε έναν αλτρουιστή και θα βρείτε έναν υποκριτή - Του Χάρη Ναξάκη*

Ο Φράνς ντε Βάαλ είναι ίσως ο κορυφαίος σήμερα ερευνητής της συμπεριφοράς των πρωτευόντων. Στο βιβλίο του «Πρωτεύοντα και Φιλόσοφοι, πως εξελίχθηκε η ηθική», εκδόσεις Αλεξάνδρεια, ο συγγραφέας έχει ως στόχο όλους αυτούς που θεωρούν ότι ηθικότητα είναι ένας λεπτός υμένας βερνικιού που επιστρώνεται σε ένα ανήθικο πυρήνα. Είμαστε κατά βάση κακοί, αχαλίνωτα όντα και η....

Η εγωιστική κατανάλωση του άλλου - Του Χάρη Ναξάκη*

Στις αρχές των φοιτητικών μου χρόνων, τη δεκαετία του  ΄80, σε μια ταραγμένη και πλούσια σε εμπειρίες εποχή, μόλις απελευθερωνόμουν από τον ένα μεσσιανισμό έπεφτα στον άλλο. Θυμάμαι όταν είχα αρχίσει να απογαλακτίζομαι από το Μαοϊκό μου παρελθόν και έπαψα να κραδαίνω εν είδη ευαγγελίου το κόκκινο βιβλίο του Μάο, σαγηνευμένος από τα μηνύματα του Μάη του ΄68 το αντικατέστησα εκτός των άλλων με τα βιβλία του...

Ορθολογικότητα και συναίσθημα - Ναξάκης Χάρης*

Ορθολογικότητα και συναίσθημα

 Στο μουσείο Ερμιτάζ στην Αγία Πετρούπολη ένας ερυθρόμορφος αμφορέας των αρχών του 4^ου αι. π.χ. αναπαριστά την ιστορική χειραψία Διόνυσου και Απόλλωνα στους Δελφούς. Γιατί όμως οι έλληνες των ιστορικών χρόνων(5^ος και 4^ος αιώνας) έβαλαν τον Διόνυσο να συμφιλιωθεί με τον Απόλλωνα; Τι...

Η θρησκεία της ανάπτυξης και της προόδου. Του Χάρη Ναξάκη*

Τα Χριστούγεννα του 1945 και ενώ είχαν προηγηθεί τα Δεκεμβριανά, 200 περίπου νέοι επιστήμονες και καλλιτέχνες, γόνοι αστικών οικογενειών και γόνοι αριστερών οικογενειών, επιβιβάζονται στο νεοζηλανδέζικο πλοίο Ματαρόα ως υπότροφοι  του Γαλλικού Ινστιτούτου, με προορισμό τη Γαλλία. Ανάμεσα τους οι:

Ο ευέλικτος νομάδας

O ελεύθερος χρόνος ο αφιερωμένος στην οικογένεια, την κοινότητα, τα προσωπικά ενδιαφέροντα, δίνεται στην επιχείρηση με αντάλλαγμα καλύτερες αμοιβές και ισχυρότερη πρόσβαση στον καταναλωτικό παράδεισο | ICON PRESS / ΛΙΑΚΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ

Συντάκτης: 

Χάρης Ναξάκης*

Ενας από τους σημαντικότερους ανθρωπολόγους στον κόσμο, ο Αμερικανός Μ. Σάλινς, χαρακτήρισε τις κοινωνίες των κυνηγών-συλλεκτών, αυτές που οι φωταδιστές της προόδου αποκαλούν πρωτόγονες, ως «πρωταρχικές κοινωνίες της αφθονίας». Ανάμεσα στα άλλα αναφέρει: Οι κυνηγοί-συλλέκτες δουλεύουν...

Από το ιδεώδες του Διαφωτισμού, στον θρίαμβο του απόλυτου Καπιταλισμού

Γράφει ο Χάρης Ναξάκης*

Ο Ζαν Κλωντ Μισεά στο βιβλίο του τα «μυστήρια της Αριστεράς», Εναλλακτικές εκδόσεις 2014, διερευνά τους λόγους μετάλλαξης της αριστεράς σε οικονομικό, πολιτικό και πολιτισμικό φιλελευθερισμό ως αποτέλεσμα εκτός των άλλων της θρησκευτικής της πίστης στην πρόοδο, η οποία είναι κληρονομιά του διαφωτιστικού προτάγματος. Επειδή στον πυρήνα του...

Οι ρίζες της αλληλεγγύης. Γράφει ο Χάρης Ναξάκης*

Η ζωή αξίζει

μονάχα αν τη μοιράζεσαι

                   Κ. Νικηφοράκης

Το σύνολο σχεδόν της νεωτερικής σκέψης, ηθελημένα ή αθέλητα, ανεξάρτητα από αν το ομολογεί ή όχι, είναι είτε χομπσιανή ή ρουσσωική, δηλαδή φιλελεύθερη ή αριστερή. Στην ρουσσωική παράδοση εντάσσεται και ο αναρχισμός. Τα ρεύματα αυτά της νεωτερικής πολιτικής σκέψης συγκρούονται γύρω από το θεμελιώδες ερώτημα τι είναι η ανθρώπινη φύση. Ο πυρήνας  της χομπσιανής (φιλελεύθερης) ανθρωπολογίας είναι η κουλτούρα του εγωισμού, η...

Δυαδική Κοινωνία

Άρθρο Χάρη Ναξάκη
Καθηγητή ΤΕΙ Ηπείρου

Οι χιλιάδες δομές αλληλεγγύης και συνεργατικότητας, πού αναβλύζουν από το πληγωμένο στην εποχή των μνημονίων σώμα της ελληνικής κοινωνίας, έχουν διπλή ανάγνωση. Από την μια είναι τέκνο της ανάγκης για αξιοπρεπή επιβίωση και υπέρβαση του ιδιοτελούς εγώ με άνοιγμα του ατόμου στον άλλο. Από την άλλη σε διάφορες αλληλέγγυες δομές το κυρίαρχο χαρακτηριστικό είναι η ελεημοσύνη των χορτάτων,  ιδιοτελής αλληλεγγύη, πού έχει ως στόχο την....

Τα κοινά αγαθά: η νέα εποχή των περιφράξεων.Του Χάρη Ναξάκη*

Τα κοινά αγαθά: η νέα εποχή των περιφράξεων

Οι ινδιάνοι Καγιαπό που ζουν στα παρθένα δάση της κοιλάδας της βροχής του Αμαζονίου, χρόνια τώρα αντιστέκονται στην αρπαγή της γης τους από τους μεγαλοκτηνοτρόφους, τις βιομηχανίες καουτσούκ, τις εταιρίες ξύλου και τις...

Οι Τζιχαντιστές του Διαφωτισμού

Του Χάρη Ναξάκη*

Είμαστε όλοι Δυτικοί, είμαστε όλοι Γάλλοι, είμαστε όλοι Σαρλί;

Τέσσερις Βρετανοί ναυτικοί, ο πλοίαρχος, ο υποπλοίαρχος, ένας ναύτης και ο καμαρότος, μετά  το ναυάγιο του πλοίου Migonette στον Ατλαντικό το 1884 επέζησαν επιβιβαζόμενοι σε μια βάρκα. Ύστερα από 12 ημέρες, χωρίς νερό και με μόνο δύο κονσέρβες, ο 17χρονος καμαρότος πού είχε μπαρκάρει για να ζήσει την περιπέτεια ήπιε θαλασσινό νερό και αρρώστησε. Ο πλοίαρχος και ο υποπλοίαρχος, παρά τις...

Λαδοκρασάδες και βουτυρομπιράδες - Χάρης Ναξάκης*

Τι σημαίνει ότι ανήκομεν στη Δύση; Αλήθεια τι έχει μείνει ζωντανό από το τρίπτυχο της Γαλλικής επανάστασης, ελευθερία-ισότητα-αδελφοσύνη; Ακόμα και η έμμεση δημοκρατία έχει προ πολλού εκπέσει σε ολιγαρχική δημοκρατία. Εκτός και αν το ανήκομεν στη Δύση, στην Εσπερία, σημαίνει την επιθυμία μας να εξισωθούμε με αυτό που είναι η Δύση. Ο νεωτερικός εξατομικευμένος δυτικός άνθρωπος, ο homo economicus, είναι μία μηχανή παραγωγής ατομικών....

Η ετερογονία των αντιμνημονιακών σκοπών - Του Χάρη Ναξάκη

Ως  ετερογονία των σκοπών όρισε ο Αριστοτέλης την κατάσταση εκείνη  όπου  τα αποτελέσματα που παράγουν οι πράξεις ενός ατόμου ή υποκειμένου είναι αντίθετα από τις αρχικές του επιθυμίες και επιδιώξεις.

Πώς γίνεται ένας αντιμνημονιακός να εφαρμόζει τα μνημόνια; Είναι δυνατόν η πρόθεση σου να είναι να δημιουργήσεις  ένα κόσμο δίκαιο και τελικά να πράττεις ανήθικα και άδικα; Να θέλεις να απαλλάξεις την κοινωνία από τυράννους και να γίνεις ο ίδιος τύραννος; Η ιστορία βρίθει από παραδείγματα που η πράξη δεν υλοποιεί την πρόθεση ή διαφορετικά που η πρόθεση...

Το ΑΕΠ ως δείκτης ψευδούς ευημερίας. Του Χάρη Ναξάκη*

Το ΑΕΠ ως δείκτης ψευδούς ευημερίας

«Το επίπεδο, η σύνθεση και η άκρα σπουδαιότητα του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος ευθύνονται για μια από τις πιο διαδεδομένες μορφές κοινωνικού ψέματος»

Τ.Κ.Γκαλμπαίιθ

     Η τυραννία της οικονομίας, η θεολογία της ανάπτυξης, έχει οδηγήσει στην οικοδόμηση ενός ανθρώπινου φαντασιακού που έχει καταληφθεί από την παράλογη ιδέα ότι κάθε ανθρώπινη επιλογή καθοδηγείται από την οικονομική λογική και που ταυτίζει την απόλαυση και την ευτυχία με την απεριόριστη...

Οι διαπραγματεύσεις Αθήνας (Μηλίων) με Βερολίνο (Αθηναίων) - ΑΡΘΡΟ Χάρη Ναξάκη*

Οι διαπραγματεύσεις Αθήνας (Μηλίων) με Βερολίνο (Αθηναίων)

«Αθηναίοι: Κατά τη συζήτηση των ανθρωπίνων πραγμάτων το επιχείρημα του δικαίου αξία έχει όπου ίση υπάρχει δύναμη για την επιβολή του, όταν όμως αυτό δεν συμβαίνει οι δυνατοί κάνουν όσα τους επιτρέπει η δύναμή τους και ο αδύνατος παραχωρεί ότι του επιβάλλει η αδυναμία του.»         Θουκυδίδης

Ο Θουκυδίδης στην Συγγραφή, βιβλίο 5^ο, αφηγείται τις διαπραγματεύσεις...